เจาะเทคนิค ปลูกแตงโม ลูกใหญ่ ไส้ไม่แตก ให้ผลผลิตสูง 8 ตันต่อไร่ ได้เกรดเอมากกว่า 90%

แตงโม เป็นพืชอายุสั้น ทนอากาศร้อน และใช้น้ำน้อย ที่เกษตรกรนิยมปลูก เนื่องจากใช้เวลาปลูกสั้นเพียง 65 วันก็สามารถเก็บผลผลิต สามารถปลูกหมุนเวียนได้ตลอดทั้งปี ปลูกได้ในดินแทบทุกชนิด แต่จะปลูกได้ดีในสภาพดินร่วนปนทราย จึงเป็นพืชที่สร้างรายได้ดีให้กับเกษตรกรผู้ปลูก และหากช่วงไหนที่ราคาดีเกษตรกรสามารถสร้างเงินแสนเงินล้านได้ไม่ยาก

คุณวุฒิชัย แสงทอง กับผลผลิตแตงโมสายพันธุ์เมญ่า

วันนี้จะพาไปเจาะเทคนิคกับ คุณวุฒิชัย แสงทอง เกษตรกรรู้จริง ผู้คร่ำหวอดอยู่ในวงการแตงโมมานานกว่า 12 ปี โดยเริ่มต้นจากเป็นพ่อค้ารับซื้อและขายแตงโมประมาณ 5 ปี จากนั้นผันตัวเป็นเกษตรกรผู้ปลูกแตงโม บนพื้นที่กว่า 100 ไร่ ครอบคลุมจังหวัดพังงา และสุราษฎร์ธานี เนื่องจากแตงโมเป็นพืชอายุสั้น โตเร็ว ทำเงินได้ไว ยิ่งถ้าได้ผลผลิตเกรดเอจำนวนมาก ก็จะขายได้ราคาดี เป็นจุดเริ่มต้นของการปลูกเอง และขายเองแบบครบวงจร

ผลผลิตดี ลูกใหญ่ ไส้ไม่แตก

การปลูกแตงโมให้คุณภาพดี “ขายได้ทุกลูก” ต้องอยู่ที่ “คุณภาพของผลผลิต” เป็นหลัก ซึ่งแตงโม “เกรดเอ” ที่ตลาดต้องการนั้นต้องมีขนาด 4-6 กิโลกรัม ถ้าหากเป็นช่วงที่ราคาดี ก็จะมีกำไรสูงขึ้น ซึ่งขั้นตอนทั้งหมดไม่ได้ยากเกินไป หากเกษตรกรมีความรู้ความเข้าใจตั้งแต่การคัดเลือกสายพันธุ์ การเตรียมแปลงปลูก และการบำรุงธาตุอาหารให้เหมาะสมในแต่ระยะการเจริญเติบโตของพืช ก็จะสามารถผลิตแตงโมเกรดเอได้ไม่ยาก ไปตามดูเทคนิคเฉพาะของคุณวุฒิชัย ที่ได้แตงโมผลใหญ่ ไส้ไม่แตก ได้เกรดเอถึง 90% กันเลย

คัดเลือกสายพันธุ์ให้เหมาะกับพื้นที่

ช่วยให้ต้นแข็งแรง ทนโรค ได้ผลผลิตที่ดี

การปลูกแตงโมทางภาคใต้ไม่ใช่เรื่องง่าย อย่างที่รู้กันทางภาคใต้ฝนตกตลอดเกือบทั้งปี การปลูกแตงโมให้รอดถือว่าปราบเซียนเกษตรกรหลายๆ คน ซึ่งต้องคัดเลือกสายพันธุ์ที่สามารถปรับตัวได้ดีในทุกสภาพอากาศ ติดลูกง่าย น้ำหนักเยอะ ต้านทานโรคได้ดี ซึ่งเป็นปัจจัยที่ทำให้ได้ผลผลิตสูง 

แตงโมในท้องตลาดมีมากมายหลายสายพันธุ์ แต่พื้นที่ภาคใต้จะนิยมแตงโมทรงหมอนกันเยอะ โดยคุณวุฒิชัยเลือกปลูกแตงโมที่เหมาะสมกับพื้นที่อยู่ด้วยกัน 2 สายพันธุ์หลักๆ คือ สายพันธุ์เมญ่า และสายพันธุ์แบล็คบอม 006 ของบริษัท เจียไต๋ เนื่องจากสายพันธุ์เมญ่า มีจุดเด่นคือ ผลสีเขียวเข้มลายตาข่าย ถือเป็นสายพันธุ์ลูกใหญ่ เนื้อดี พิมพ์นิยมของภาคใต้ ปลูกได้ตลอดปี เหมาะสำหรับพื้นที่ทางภาคใต้ รวมถึงพื้นที่อื่นๆ ในประเทศ ส่วนสายพันธุ์แบล็คบอม 006 เป็นแตงโมทรงหมอนลูกดำ มีผลทรงสวย ลูกใหญ่ เนื้อแดงละเอียด รสชาติหวาน กรอบ มีกลิ่นหอมเป็นเอกลักษณ์ ทั้ง 2 สายพันธุ์ ถือว่าตอบโจทย์ภูมิอากาศทางภาคใต้ เพราะทนฝน เปลือกเหนียวทนต่อแรงกระแทก เวลาขนส่ง ทำให้ผลผลิตไม่เสียหายง่าย เป็นที่ถูกใจของพ่อค้าแม่ค้าที่รับซื้อไปจำหน่าย

 เมล็ดพันธุ์แตงโม สายพันธุ์เมญ่า และสายพันธุ์แบล็คบอม 006 ที่คุณวุฒิชัยเลือกใช้

การจัดการแปลงปลูก และการให้น้ำ

เคล็ดลับเพื่อผลผลิตดี

การจัดการแปลงนั้นมีความสำคัญกับการปลูกพืชทุกชนิด หากเกษตรกรมีการจัดการพื้นที่ได้อย่างเหมาะสม จะลดการเกิดโรคที่ซ่อนอยู่ในดิน และช่วยให้พืชเจริญเติบโตได้ดี โดยเคล็ดลับของคุณวุฒิชัยคือ จะเน้นทำแปลงให้ “ระบายน้ำได้ดี” และ “มีระยะห่างของร่องที่เหมาะสม” โดยขั้นตอนการเตรียมดิน เริ่มจากใช้รถไถผานเบอร์ 3 ไถบุกเบิกหนึ่งรอบ เพื่อเปิดหน้าดิน และไถผานเบอร์ 7 อีกหนึ่งรอบ เพื่อย่อยดินให้เล็กลง จากนั้นตากดินไว้ประมาณ 15 วัน เพื่อลดความเป็นกรดในดิน ฆ่าเชื้อโรคและป้องกันเชื้อราในดิน

รถไถผานเบอร์ 3 ไถบุกเบิกเพื่อเปิดหน้าดิน

หลังจากเตรียมดินเรียบร้อย คุณวุฒิชัยจะทำการยกร่องให้มีความกว้าง 1 เมตร และวางระยะห่างระหว่างร่องประมาณ 5 เมตร เพื่อไม่ให้ต้นหนาแน่นจนเกินไปและติดลูกดี อีกเคล็ดลับของคุณวุฒิชัยคือการใส่ปุ๋ยคอกขี้ไก่แกลบรองพื้น อัตรา 15 กระสอบต่อไร่ เพื่อช่วยปรับโครงสร้างดินให้ดินร่วนซุยและเพิ่มจุลินทรีย์ในดิน

เตรียมแปลงปลูกให้มีระยะห่างของร่อง ประมาณ 5 เมตร

เมื่อขึ้นแปลงเรียบร้อย ต่อมาจะทำการวางระบบสายน้ำหยดตามความยาวแปลงปลูก และคลุมด้วยผ้าพลาสติกสีดำเพื่อช่วยรักษาความชื้นและป้องกันวัชพืช โดยระยะการปลูกระหว่างต้นที่ดีที่สุดอยู่ที่ประมาณ 80 เซนติเมตร ช่วยทำให้อากาศและแสงส่องถึง และทำให้มีพื้นที่ในการขยายลูกให้ลูกใหญ่ แตงโมเติบโตได้เต็มที่

การวางระบบสายน้ำหยด

เทคนิคปลูกแตงโม ให้ได้ผลผลิตดี เกรดเอ

ต้องบำรุงให้เหมาะสม ตามระยะการเจริญเติบโตของแตงโม

การปลูกแตงโมเปรียบเสมือนการดูแลลูกน้อย การดูแลต้องถึง ต้องเอาใจใส่ให้ความสำคัญการบำรุงทุกขั้นตอน ถึงจะได้ผลผลิตลูกใหญ่ เกรดเอตรงกับความต้องการของตลาด ซึ่งคุณวุฒิชัยได้แบ่งระยะการเจริญเติบโตในแต่ละระยะ เริ่มตั้งแต่ช่วงเพาะกล้า, ระยะแตงโมต้นเล็ก, ระยะตัดยอด, ระยะออกดอก, ระยะติดดอก, ระยะติดผล และสุดท้ายระยะเก็บเกี่ยว 

ระยะการเจริญเติบโตของแตงโม ทั้ง 7 ระยะ

คุณวุฒิชัย ยังเล่าเสริมอีกว่า “แตงโมที่เนื้อแน่น หวาน กรอบ อร่อย นั้น ขึ้นอยู่ที่การบำรุงเป็นหลัก หากเกษตรกรใส่ใจในการบำรุงให้เหมาะสมตามระยะการเจริญเติบโต นอกจากจะได้แตงโมลูกใหญ่ เกรดเอแล้ว รับรองได้ว่ารสชาติดี ถูกใจผู้บริโภค เพียงเท่านี้ก็สามารถผลิตแตงโมให้มีคุณภาพ ตามที่ตลาดต้องการอย่างแน่นอนครับ ถ้าอยากรู้ว่าผมมีเทคนิคการดูแลและบำรุงแตงโมยังไงให้ได้แตงโมเกรดเอ ไส้ไม่แตก ตามมาดูกันครับ”

ในขั้นตอนการเพาะกล้า คุณวุฒิชัยจะเพาะกล้าในถาดหลุมแทนการหยอดเมล็ดลงแปลงปลูกโดยตรง วิธีนี้จะช่วยให้ต้นกล้าแข็งแรง งอกสม่ำเสมอ เมื่อต้นกล้าอายุประมาณ 12-14 วัน จะย้ายต้นกล้าลงแปลงปลูก โดยระยะนี้บำรุงด้วยปุ๋ยตรากระต่าย สูตร 25-7-7 บลู อัตรา 0.5 กิโลกรัมต่อไร่ ผสมกับน้ำ 200 ลิตร ให้ผ่านสายน้ำหยด โดยจะบำรุงวันเว้นวัน เม็ดปุ๋ยสูตรนี้ละลายง่าย ไม่ทำให้สายน้ำหยดอุดตัน ช่วยให้ต้นกล้าโตไว ต้นแข็งแรง

การเพาะกล้าในถาดหลุม จะช่วยให้ต้นกล้าแข็งแรง งอกสม่ำเสมอ

ระยะแตงโมต้นเล็ก (อายุ 16-24 วัน) จะบำรุงด้วยปุ๋ยตรากระต่าย สูตร 16-16-16 บลู อัตรา 0.5 กิโลกรัมต่อไร่ ผสมกับน้ำ 200 ลิตร ให้ผ่านสายน้ำหยด ความถี่วันเว้นวัน ช่วยในการเจริญเติบโต สังเกตได้เลยใบจะเขียวมาก และยอดเดินได้ดี 

แตงโมอายุ 16-24 วัน จะบำรุงด้วยปุ๋ยตรากระต่าย สูตร 16-16-16 บลู

ระยะตัดยอด (แตงโมอายุ 20-25 วัน) จะเริ่มตัดยอดหรือตัดแขนงออก ให้เหลือแขนงไว้ 3 แขนง เพื่อให้ต้นแตงโมไม่แย่งอาหารกัน ทำให้ลูกแตงโมติดผลได้สมบูรณ์

ระยะตัดยอด เมื่อแตงโมอายุ 20-25 วัน

หลังจากตัดยอดเสร็จ แขนงที่เหลือไว้ 3 แขนงจะเริ่มใหญ่ขึ้น โตไวขึ้น รากจะแผ่หากินออกไปไกลจากสายน้ำหยด การเพิ่มการบำรุงด้วยปุ๋ยทางดินจะช่วยให้รากได้รับธาตุอาหารอย่างต่อเนื่อง จึงมีการใส่ปุ๋ยไล่ร่อง โดยใช้ปุ๋ยตรากระต่าย สูตร 13-13-24 อัตรา 50 กิโลกรัมต่อไร่ ใส่แค่ครั้งเดียว บริเวณริมผ้าใบคลุมแปลง ช่วยทำให้การยืดเถาดีขึ้น

ใส่ปุ๋ยไล่ร่องด้วย ปุ๋ยตรากระต่าย สูตร 13-13-24 ช่วยทำให้การยืดเถาดีขึ้น

ระยะติดดอก (แตงโมอายุ 25-30 วัน) จะบำรุงด้วยปุ๋ย สูตร 8-24-24 หรือ ปุ๋ยตรากระต่าย สูตร 9-25-25 อัตรา 0.5 กิโลกรัมต่อไร่ ผสมกับน้ำ 200 ลิตร ให้ผ่านสายน้ำหยด วันเว้นวัน จำนวน 2 ครั้ง ช่วยให้ดอกสมบูรณ์ เกสรแข็งแรง เตรียมพร้อมสำหรับผสมดอกและช่วยให้ติดผลได้ง่าย

ระยะติดดอก ช่วงแตงโมอายุ 25-30 วัน

ช่วงแตงโม อายุ 30-35 วัน เป็นระยะที่เหมาะสมกับการผสมเกสร เพื่อให้แตงโมติดผลสมบูรณ์ ลูกใหญ่ ได้คุณภาพ คุณวุฒิชัยจะเริ่มทำการต่อดอก และจะเลือกผสมดอกตั้งแต่ข้อที่ 15 ขึ้นไป โดยนำดอกตัวผู้ที่กําลังบานสมบูรณ์ มาเด็ดกลีบดอกออกให้หมด และทำการแต้มเกสรดอกตัวผู้บนเกสรดอกตัวเมียให้ทั่วทั้งดอก จากนั้นจะเก็บดอกข้อที่ 1-14 ทิ้งไป เพื่อเน้นบำรุงลูกที่ทำการผสมดอกไว้ ให้ได้ผลผลิตมีคุณภาพ เนื้อแน่น ไส้ไม่แตก ลูกใหญ่เกรดเอ

การต่อดอก-ไว้ผล ช่วยให้แตงโมผลใหญ่ ไส้ไม่ล้ม

ระยะติดผล ตั้งแต่ผลแตงโมเท่าไข่ไก่ (อายุ 40 วัน) จะบำรุงด้วยปุ๋ยตรากระต่าย สูตร 13-13-24 อัตรา 0.5 กิโลกรัมต่อไร่ ผสมกับน้ำ 200 ลิตร ให้ผ่านสายน้ำหยด โดยให้วันเว้นวัน ตั้งแต่ระยะผลเท่าไข่ไก่ไปจนถึงระยะ 10 วันก่อนเก็บเกี่ยว เพื่อช่วยขยายผล สร้างเนื้อ เพิ่มน้ำหนัก ให้แตงโมลูกใหญ่ รสชาติหวาน เกรดเอ

ระยะติดผล จะมีลักษณะคล้ายๆ ไข่ไก่

ระยะก่อนเก็บเกี่ยว (แตงโมอายุ 53-55 วัน) คุณวุฒิชัย เผยเคล็ดลับว่า จะต้องงดให้น้ำก่อนเก็บเกี่ยว เพื่อช่วยให้แตงโมมีรสชาติความหวานชัดขึ้น เนื้อจะมีสีแดงสวย อีกเคล็ดลับของคุณวุฒิชัยในช่วงการบำรุงผลแตงโมก่อนเก็บเกี่ยว ต้องเช็กว่าผลแตงโมสร้างเนื้อทันไหม ไส้แตกไหม เพราะแตงโมเป็นพืชอายุสั้น ต้องหมั่นคอยใส่ใจและสังเกต โดยถ้าผลแตงโมมีขนาดโตไวไป ทำให้แตงโมสร้างเนื้อไม่ทัน อาจจะทำให้แตงโมไส้แตกได้ โดยคุณวุฒิชัยจะปรับความถี่การใส่ปุ๋ยบำรุงในช่วงระยะนี้ จากเดิมใส่ปุ๋ยวันเว้นวัน เป็นการใส่ปุ๋ย 1 วัน เว้น 2 วันแทน เพื่อไม่ให้แตงโมโตไวไปจนไส้แตกได้ 

ระยะก่อนเก็บเกี่ยว ช่วงแตงโม อายุ 53-55 วัน

คุณวุฒิชัย กล่าวถึงความประทับใจในการใช้ปุ๋ยตรากระต่าย “สำหรับการบำรุงแตงโมนั้น แต่ละช่วงอายุจะต้องการบำรุงที่แตกต่างกัน แต่มีสิ่งหนึ่งที่ผมเลือกใช้มาตลอด ก็คือปุ๋ยตรากระต่าย เพราะเป็นแบรนด์ที่มีคุณภาพและมีความน่าเชื่อถือ ประกอบกับมีทีมงานส่งเสริมของบริษัท เจียไต๋ เข้ามาแนะนำให้ความรู้เรื่องธาตุอาหารต่างๆ และแนะนำให้ทดลองใช้ปุ๋ยตรากระต่าย สูตร 16-16-16 บลู ทำให้เห็นผลลัพธ์ชัดว่า แตงโมทอดยอดไว ใบใหญ่ ใบเขียว และเร่งการเจริญเติบโตได้ดีมาก ใช้แล้วได้ผลผลิตดีจริง จนติดใจใช้ปุ๋ยตรากระต่ายตลอดมาครับ”

ตารางบำรุงแตงโมทุกระยะ ฉบับคุณวุฒิชัย

สูตรสำเร็จ “แตงโม” เกรดเอ ลูกใหญ่

ได้คุณภาพตามที่ตลาดต้องการ

การเก็บผลผลิตต้องเป็นผู้เชี่ยวชาญที่มีประสบการณ์ในการเก็บแตงโมมาก่อน หรือที่เรามักจะเห็นกันตามสวน ตามแผงร้านค้า จะมีมือตบหรือคนคัดแตง ที่คอยคัดไซซ์ ฟังเสียงเพื่อตรวจเช็กว่ามีแตงไส้แตกมากน้อยเท่าไหร่ โดยราคาผลผลิตนั้นมีความเปลี่ยนแปลงตามกลไกตลาดอยู่เสมอ แต่ถ้าได้ผลผลิตเกรดจำนวนมากก็จะทำให้ขายได้ราคาเพิ่มมากขึ้น ซึ่งในการจำหน่ายแตงโมนั้นมีเกณฑ์การวัดคุณภาพอยู่ที่ขนาดผล โดยจะแบ่งออกเป็น 3 เกรด ดังนี้

- เกรดเอ น้ำหนัก 4-6 กิโลกรัม ราคา 12-14 บาทต่อกิโลกรัม บางครั้งอาจถึง 16 บาทต่อกิโลกรัม

- เกรดบี น้ำหนัก 3-4 กิโลกรัม ราคา 8-10 บาทต่อกิโลกรัม

- เกรดซี น้ำหนัก 2-3 กิโลกรัม ราคา 4-6 บาทต่อกิโลกรัม

โดยเฉลี่ยแตงโมแต่ละเกรดจะมีราคาต่างกันอยู่ประมาณ 2-3 บาทต่อกิโลกรัม ถ้าหากยิ่งเกษตรกรปลูกแตงโมได้เกรดเอจำนวนมากเท่าไหร่ ก็สามารถเพิ่มรายได้ให้เกษตรกรมากขึ้นกว่าเกรดอื่นๆ

เกรดของแตงโม แบ่งออกเป็น 3 เกรดด้วยกัน

คุณวุฒิชัย เผยว่า สำหรับผลผลิตปีที่ผ่านมานั้นถือว่าเป็นที่น่าภูมิใจอย่างมาก ได้ผลผลิตสูงถึง 8 ตันต่อไร่ และที่สำคัญเป็นแตงโมเกรดเอมากกว่า 90% ทำให้ขายได้ราคาดีเป็นที่ต้องการของตลาด และยิ่งเราปลูกเอง แล้วก็ขายเองด้วย พอได้จับเงินล้านก็หายเหนื่อย ได้ผลตอบแทนที่คุ้มค่ากับสิ่งที่เราตั้งใจ

เคล็ดลับสูตรสำเร็จ ผลผลิตคุณภาพดี ตรงตามความต้องการของตลาด เพราะใช้ปุ๋ยตรากระต่าย

จากประสบการณ์การปลูกและจำหน่ายแตงโมของคุณวุฒิชัย เคล็ดลับความสำเร็จนั้นอยู่ที่การใส่ใจในรายละเอียด ตั้งแต่การคัดเลือกสายพันธุ์ การเตรียมแปลง และบำรุงให้ครบตามช่วงการเจริญเติบโต ซึ่งหัวใจสำคัญคือ ต้องมีการปรับปรุงเรียนรู้ไม่หยุดนิ่ง คอยสังเกตผลผลิตอยู่ตลอดว่าควรปรับเพิ่ม-ลดการบำรุงช่วงใด สิ่งเหล่านี้แม้จะเป็นเรื่องพื้นฐาน แต่ก็ต้องอาศัยประสบการณ์และความใส่ใจอย่างมาก ถึงจะได้ผลผลิตที่ดีทั้งในแง่ของปริมาณที่ได้ผลผลิตสูงถึง 8 ตันต่อไร่ ได้เกรดเอมากกว่า 90% เป็นแตงโมที่มีคุณภาพดีชัวร์! พ่อค้าแม่ค้าที่มารับซื้อนำไปขายต่อก็ไม่ผิดหวัง ทำให้สร้างตลาดยาวนานมากว่า 12 ปี